صفحه اصلی > محصولات

عدس

عدس، مَرجو یا مَرجُمَک (Lens esculinaris) گیاهی کوچک شبیه به نخود است که معمولاً در خاک‌های فقیری که برای کاشت دیگر محصولات مناسب نیست، کاشته می‌شود. عدس در انواع و رنگ‌های گوناگونی وجود دارد که عدس قهوه‌ای، سبز، نارنجی از آن جمله‌اند. از عدس قرمز برای تهیه شوربای رنگی استفاده می‌شود. برای پختن نان، عدس را با آرد مخلوط می‌کنند. در ایران، از این گیاه، برای تهیه عدس‌پلو استفاده می‌کنند.

ریشه واژه

واژه عدس ریشه و بنیاد فارسی داشته و از فارسی به زبان عربی داخل شده. معادل فارسی این واژه، مرجمک است. واژه مرجمک هنوز در برخی از زبانهای ایرانی و برخی گویشهای محلی فارسی زنده و رایج است، همچنین این واژه به زبانهای ترکی راه یافته است و در این زبانها نیز بکار می رود.[۱]

عدس گیاهی است یکساله که ارتفاع آن بیش از ۳۰ سانتیمتر نیست . برگهای آن دارای ۶ تا ۱۴ برگچه می باشد که در انتهای آن پیچک قرار دارد . گلهای عدس رنگ سفید و دارای رگه هایی به رنگ بنفش است . میوه آن غلاف کوچکی است و معمولا در هر غلاف ۱ تا ۳ عدس وجود دارد .

عدس دو نوع است :

  • عدس رسمی که دانه آن گرد و نسبتا درشت است و رنگ آن سبز مایل به زرد است .
  • عدس ریز یا عدس قرمز که دانه های آن ریز و به رنگ قرمز می باشد .

 

مواد موجود در ۱۰۰ گرم عدس:

فولات

۱۴۸.۵۰ میکروگرم

فیبر

۱۵.۶۴ گرم

تریپتوفان

۰.۱۶ گرم

منگنز

۰.۹۸ میلی گرم

آهن

۶.۵۹ میلی گرم

پروتئین

۱۷.۸۶ گرم

فسفر

۳۵۶.۴۰ میلی گرم

مس

۰.۵۰ میلی گرم

ویتامین B1

۰.۳۳ میلی گرم

پتاسیم

۷۳۰.۶۲ میلی گرم

خواص درمانی انواع عدس:

۱- عدس از نظر طب قدیم ایران معتدل و خشک است و مانند دیگر گیاهان پوست و دانه آن دارای اثرات متضاد یکدیگر می باشد . یعنی پوست عدس گرم و خود عدس قابض است . بعبارت دیگر پوست آن ملین و مغز آن ضد اسهال می باشد .

۲- عدس یک غذای کامل است و انرژی لازم را برای کارهای بدنی برای انسان تامین می کند .

۳-  عدس منبع غنی پروتئین گیاهی است؛ به طوری که مقدار پروتئین موجود در ۱۵گرم عدس، بسیار بیشتر از ۱۵ گرم گوشت گاو است.

۴- عدس حاوی اسیدهای آمینه مختلف، ویتامین‌های گوناگون از جمله ویتامین B و مواد معدنی‌ای همچون آهن، کلسیم و فسفر است.

۵- عدس منبع بسیار خوبی از فیبرهای کاهش دهنده کلسترول‌اند که نه تنها کمک به کاهش کلسترول می‌کنند بلکه خاصیت تنظیم قندخون هم دارند زیرا فیبر بالای آنها از افزایش قندخون بعد از خوردن یک وعده غذایی جلوگیری می‌کنند.

۶- عدسها همچنین حاوی ۶ ماده معدنی مهم، ۲ ویتامین B و همچنین پروتئین بدون، چربی می‌باشند.

۷ـ عدس به علت داشتن آهن، برای رفع کم‌خونی و افزایش شیر مادران شیرده مفید است.

۸ـ عدس، لعاب‌دار است و به همین علت مصرف آن برای ناراحتی‌های روده‌ای توصیه می‌شود.

۹- عدس را در کنید و روی پوست ملتهب بگذارید التهاب را برطرف می کند .

۱۰- برای درمان زخم های دهان و گلو و دیفتری عدس را پخته و آب آنرا غرغره کنید .

۱۱- برای تقویت معده و برطرف کردن گاز معده عدس پخته را با سرکه میل کنید .

۱۲- عدسها مثل دیگر حبوبات غنی از فیبرهای غذایی هستند چه از نوع قابل جذب و چه از نوع غیر قابل جذب. فیبرهای قابل جذب،یک ماده ژله مانندی در دستگاه گوارش ایجاد می‌کنند که سبب دفع صفرا (حاوی کلسترول ) می‌گردد و آن را به خارج از بدن می‌برد.

۱۳-  فیبر غیر قابل جذب عدس نیز نه تنها کمک به افزایش مقدار مدفوع و جلوگیری از یبوست می‌کند بلکه کمک به جلوگیری از بیماری های گوارشی مانند سندرم روده‌ای تحریک پذیر و التهاب روده‌ای نیز می‌کند.

۱۴- مصرف عدس در سلامتی قلب نقش به سزایی دارد. این نقش نه تنها به دلیل فیبرهای موجود در عدس بلکه بعلت مقادیر قابل ملاحظه‌ای از فولات   ( Folate) و منیزم آن است.

۱۵- عدس به شما انرژی برای سوزاندن می‌دهد در حالی که قندخون را تثبیت می‌کند. فیبر قابل جذب علاوه بر تأثیرات مفید روی سیستم گوارشی و قلب، به تنظیم مقدار قندخون نیز کمک می‌کند. اگر شما مقاومت به انسولین، کاهش قندخون یا دیابت دارید، گیاهان بُنشنی مثل عدس برای تنظیم قند خون مؤثر هستند که انرژی پایداری را باعث می‌شوند

۱۶- آش عدس با روغن بادام برای دوران نقاهت بهترین غذاست.

۱۷- مصرف عدس مخصوصاً برای خانمهایی که در سنین باروری و دوران بارداری هستند و در معرض کمبود آهن هستند، ایده بسیار مناسبی است. فراموش نکنید که کمبود آهن باعث کم خونی می شود که  برای مادر خوب نیست چون  نوزاد  بعد از بدنیا آمدن از شیر مادر تغذیه میکند

۱۸- پماد در عدس با سرکه برای رفع ترک دست و پا که بعلت سرما عارض شده سودمند است .

۱۹- عدس را می توان به عنوان مسهل هم مصرف کرد چون دارای لعاب زیادی است که در درمان ناراحتی های روده نیز موثر است .

۲۰- عدس پخته را بعنوان مرهم برای زخم نیز می توان بکار برد .

۲۱- آرد عدس بوداده تشنگی را قطع میکند ، معده را نیرو میبخشد صفرا را خاموش و هیجان خون را فرو مینشاند و حرارت را خاموش میکند.

 

مضرات عدس:

  • عدس نفاخ، دیرهضم و کاهش‌دهنده میل جنسی است.
  • زیاده‌روی در خوردن عدس سبب غلیظ‌ شدن خون و کند شدن جریان آن در رگ‌ها می‌شود.


محصولات مشابه